|
| foto: www.castles.nl |
|
| Gravure van huis te Merwede uit 1711 |
Dordrecht
Bij Dordrecht staat aan de Merwede nog de ruine van het kasteel Huis te Merwede. Op de
muren is een regelmatig ruit-patroon in het metselwerk aangebracht, van groenig geglazuurde bakstenen.
Het eerste kasteel werd gebouwd voor 1307. Na verwoesting werd het herbouwd in de eerste
helft van de 14e eeuw. Deze laatste versie werd verwoest in 1418. Daarna is het kasteel nooit meer terug opgebouwd.
De inwoners van Dordrecht hebben de stenen geroofd om er hun huizen en de kerk mee te bouwen. Na de Sint
Elizabethsvloed werd het lastiger om de ruine te slopen. Uiteindelijk kwam er een verbod in 1549. Afdoende was het niet. Maar
ligging op een eilandje, maakte het toch wel moeilijker, zodat uiteindelijk toch nog een stuk bewaard is gebleven.
| foto: www.castles.nl |
|
| Dordrecht: ruïne kasteel: Huis te Merwede |
Ammerzoden
Tegenover het kasteel Ammersoyen staat de ruine van het oude kerkje. Toren en koor zijn gerestaureerd. Hoog
op de toren, aan de noordzijde, is een ruitfiguur te ontdekken.
Mogelijk had ook deze kerk net als de huidige katholieke kerk St. Willibrordus als beschermheilige.
Ammerzoden lag in een niemandsland tussen het Hertogdom Brabant en het Graafschap Gelre en
was daardoor in de geschiedenis vaak het strijdtoneel van rivaliserende partijen.
In de dertiende eeuw is in Ammerzoden een kerk van grote baksteen gebouwd.
In de eerste helft van de veertiende eeuw werd het koor door het tegenwoordige
vervangen, terwijl tegen de westmuur een toren werd opgetrokken. De ruitfiguur lijkt in deze oude muurdelen
te zitten.
Omstreeks 1500 begon men met het vergroten
van de kerk tot een driebeukige kruiskerk, onder leiding van bouwmeester Willem van Bullestraten.
Ongeveer tegelijk met dit nieuwe schip, zal de toren (van dezelfde baksteen) op de oude
grondslagen zijn vernieuwd en verhoogd.
Tenslotte is dan de
traptoren in de hoek tussen de zuidelijke torenmuur en het schip gebouwd.
Het gehele kerkgebouw zal zijn voltooid omstreeks 1547, het jaar waarin de klok in de toren werd
gehangen.
Terwijl de meeste dorpen in de Bommelerwaard protestants werden, bleef Ammerzoden katholiek, mede dankzij
het optreden van de priesters en ondersteuning van de kasteelheer.
Na de reformatie kwam de kerk van Ammerzoden in handen van de protestanten. Zij verbouwden het koor tot kerk (1632).
Het kerkje werd vernield door de Fransen in het rampjaar 1672. Daarna is het schip een ruine gebleven. De
kogelgaten van de Fransen zijn nog overal aan de zuidmuur te zien.
|
| Ammerzoden: kerktoren met ruitfiguur |
De ruit lijkt hier nog deel uit te maken van de oudste muurresten.
|
| Ammerzoden: detail van bovenstaande torenmuur. |
Kogelgaten als stille getuigen van het rampjaar van 1672.
Daarna werd de kerk een ruine en werd het schip niet meer terug opgebouwd. Alleen toren en koor zijn nog
wel weer hersteld.
|
| Ammerzoden: herinnering aan het rampjaar 1672 |
|
