Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens 1-31

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

berkenwoude024-kl.jpg
Berkenwoude: dorpskerk

Berkenwoude
Vóór de ontginning van de Krimpenerwaard, die in de elfde eeuw begon, was het gebied tussen Lek en IJssel begroeid met een vrij laag moerasbos in het midden en een wat hoger opgaand bos langs de rivieroevers.
Het is dit woud, waaraan Berkenwoude haar naam dankt. In 1326 wordt Berkenwoude voor het eerst genoemd, zij het onder de naam Bercou (nog steeds Perkou in de dorpsmond).
  
De eerste bewoners zochten een droger plekje in het moeras, bijvoorbeeld op een donk. Dat is een zandheuvel, die uit het veen omhoogsteekt.
Nu ligt de dorpskerk een beetje hoger dan de Dorpsstraat. Hij staat dus op een heuvel. Maar het is niet duidelijk of die heuvel door mensen is gemaakt of dat het zo'n donk is. Wat in elk geval opvalt is dat de grond rond de kerk niet verzakt terwijl dat in de rest van het dorp wel gebeurt.

berkenwoude023-kl.jpg
Berkenwoude : dorpskerk

Uit de archieven van de bisschop van Utrecht, Frederik van Blankenheim (1393-1423), blijkt dat er al in de 14e eeuw sprake is van een kerk in Berkenwoude. Tijdens zijn episcopaat gaf hij namelijk opdracht om de bestaande kerk af te breken en te herbouwen.

Toen het dorp in 1512 door de Geldersen in brand werd gestoken, werden de nieuwe kerk en toren in de as gelegd. Beide werden op dezelfde plaats herbouwd. De stevige toren, die gedeeltelijk in de huidige zaalkerk is ingebouwd, dateert nog uit die tijd. De toren bestaat uit drie geledingen en heeft forse steunberen tegen de eerste geleding.

berkenwoude033-kl.jpg
Berkenwoude: ruitmotief links en rechts van het raam

De na 1512 herbouwde kerk, werd na blikseminslag in de toren zwaar beschadigd maar kon worden gerestaureerd.
 
In 1833 werd de kerk ingrijpend verbouwd. Muren werden beklampt of vernieuwd, de spitsboogvensters werden in rondbogen veranderd. De oude kapconstructie echter werd gerepareerd en hergebruikt. Er kwam een nieuw houten tongewelf in het interieur aan te hangen.
 
In 1949-50 werd de fundering van de toren, die toen zwaar overhelde, vernieuwd. (bron: Groene Hart Archieven)

Metseltekens
 
Vaag zijn in de onderste geleding van de toren metseltekens te zien. In een iets rodere kleur baksteen.
maalkruis, ruit en 'gevlochten' maalkruis.
 

berkenwoude021-kl.jpg
Berkenwoude 3 tekens aan de zuidzijde v.d. toren

berkenwoude017nz-kl.jpg
Berkenwoude: noordzijde toren

BACK

START

NEXT