Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens 1-21

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

Weipoort ( bij Zoeterwoude)
 
Tot mijn grote verrassing kom ik, op een fietstochtje bij mij in de buurt door het buurtschap Weipoort, ineens een oude boerderij met een heus metselteken op de voorgevel tegen.
Volgens de huidige bewoner schijnt het huis uit 1650 te stammen en heeft het linker gedeelte, waar ook het metselteken op zit, ooit nog dienst gedaan als schuilkerk.
 
Nog een beetje geschiedenis: het ontginnen, ofwel droog steken van de turf (ontvenen)  van het gebied De Weipoort is rond 1200 gestart. In 1450 wordt overigens voor het eerst de naam Weipoort gebruikt, dat op het geringe aantal (weinig) bewoners slaat.

weipoort100_0011-kl.jpg
Weipoort: boerderij, tenminste al van 1650.

Boven de luiken van de melkkelder zien we de streekgebonden zwarte hartjes met kruisteken.
Het grote maalkruis bevindt zich meer naar rechts op de gevel.

weipoort100_0012-kl.jpg
Weipoort: detail van deze boerderij

Weipoort 2
 
Vlak bij bovenstaande boerderij is er nog zo'n oudje. Deze oogt nieuw, maar dat komt omdat hij nog maar onlangs onder een pleisterlaag vandaan is gekomen. Ook deze is al wel 350 jaar oud.
Boven de luiken van de melkkelder zijn hier 2 hardstenen kruisjes ingemetseld.

weipoort100_0015-kl.jpg

Pijnacker 1
 
Het dorp Pijnacker, niet ver van Delft, heeft nog binnen de dorpskom een paar zeer oude boerderijen. Twee hebben het jaartal in bakstenen in de voorgevel staan.
 

pijnacker100_0005-kl.jpg
Pijnacker: voorgevel boerderij uit 1675

pijnacker100_0003-kl.jpg
Pijnacker: boerderij uit 1675

Pijnacker 2
 
Boven de ramen is nog het bontkleurige renaissance-metselwerk te zien.
 

pijnacker100_0008-kl.jpg
Pijnacker: oude boerderij uit 1656

pijnacker100_0007-kl.jpg
Pijnacker: voorgevel boerderij

Ackerdijkse plassen
 
Op de muren van deze oude boerderij uit ca 1660 geen speciale metseltekens. Enkel de geschilderde afweertekens boven luiken van de melkkelder. Wat wel duidelijk wordt, is dat de boer roomskatholiek was.
 
De betekenis volgens overlevering: dit teken weert de duivel van melk en zuivel.
 
IHS wordt vaak verklaard als de beginletters van Iesus Hominem Salvator (Jezus de Redder der Mensen), maar eigenlijk zijn het de eerste drie Griekse letters van de naam Jezus (ΙΗΣΟΥΣ)[1].

Een andere verklaring is : In Hoc Signo (In dit teken (zult gij overwinnen)), als verwijzing naar de droom die de Romeinse keizer Constantijn de Grote gehad zou hebben[2].
Dit monogram kwam op in de Hoge Middeleeuwen. In de Oudheid werd het monogram XP (XP van Christos) meer gebruikt.
IHS vindt men terug op kerkgevels, biechtstoelen, bidprentjes en ook op oudere kzauifels.

Het monogram werd vooral gebruikt door de welgestelde katholieke orde de Jezuïeten. Het komt boven melkkelders in een ruime straal rond Delft voor. Deze regio werd in belangrijke mate door Jezuieten bediend.

Het zou toch mooier zijn als Natuurmonumenten ook dit oude culturele element had meegenomen in de restauratie.  DOEN!!! ALSNOG!!!

ackerdijkseplassen100_0008-kl.jpg
boerderij natuurmonumenten ackerdijkse plassen

ackerdijkseplassen100_0007-kl.jpg
Ackerdijkse plassen: Kruistekens boven de luiken van de melkkelder

Waalre ( onder Eindhoven) 1
 
Het Loon is een weggetje met nog wat oude boerderijen.
 

loon1-waalre100_0039-kl.jpg
Waalre: Loon 1

loon1-waalre100_0029-kl.jpg
Waalre: Loon 1

Waalre ( onder Eindhoven) 2
 
Eveneens aan het Loon is er nog zo'n oudje. En ze liggen in een schitterende landelijke omgeving. Deze is van 1731.

loon-waalre100_0033-kl.jpg
Waalre Loon 3

loon-waalre100_0034-kl.jpg
Waalre: Loon 3

BACK

START

NEXT