Bovenlichten en snijramen in Nederland

Middeleeuwse metseltekens 2.1

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

België

Muurtekens in Europa
De muurtekens van Belgie en Frankrijk zijn vooral te vinden in de graafschappen van Atrecht, Vlaanderen en in de Thiérache, destijds zuidelijk Henegouwen (later Picardië), en verder verspreid in Normandië.
Maar sinds we er meer op gespitst zijn komen we ze door heel België tegen, zolang er in de late middeleeuwen maar niet te veel in natuursteen is gebouwd.
 
Verder zijn er nog te vinden in het zuidelijke deel van Nederland, onder de grote rivieren, het westen van Duitsland Nederrijn-Westfalen, Nedersaksen en Sleeswijk Holstein) en in het voormalige Oost-Pruisen.
Ook tref je ze aan in Groot Brittannië.
 
Maar nu eerst aandacht voor België.
 

zuidelijke-nederlanden-ca1530.jpg
De zuidelijke Nederlanden rond 1530

Gent (Belgie)
 
De Drongenhofkapel
 
Tekst overgenomen van de site (zie boven onderstaande foto)
"De kapel van het voormalig refugiehuis van de Norbertijnerabdij van Drongen is een éénbeukige kapel in laat-gotische stijl. Bij de heropbouw van de abdij in Drongen op het einde van de 17de eeuw verloor ze alle belang. Enkel de kapel en een paar stallingen bleven tot op heden bewaard. 
 
In de spitsboogvensters van de zijgevels zijn nog veel restanten van de witstenen invulling te zien. In de voorgevel zien we boven de verbouwde toegang geglazuurde bakstenen die het jaartal 1607 aangeven en in de zijgevels diverse metselaarstekens."
 
 

foto van www4.gent.be/gent/historis/monument
drongenhofkapel03.jpg
Drongenhofkapel te Gent (Belgie)

davidsster.jpg
Symbool van de latere 'davids'-ster

vijfruit.jpg
Mogelijk symbool van de toverknoop

foto: www.josengerard.nl
gent-jacobsplaats140826.jpg
Gent: pand a. d. Jacobsplaats

Bij dit pand aan de Jacobsplaats te Gent, vlak bij de Jacobskerk, zien we bovenin een hart (liefde) en rechts mogelijk een monstrans met hostie (aanbidding, geloof?). Het teken meer naar beneden stelt ons tot op heden nog voor een raadsel. Misschien verwijst het naar de drieeenheid.
 

Brugge
 
Deze metseltekens staan op de muur van de voormalige kraaminrichting van het oud Sint-Janshospitaal aan de Mariastraat. Oorspronkelijk waren dit vier woonhuizen uit de 16e eeuw. 
 
Het zijn wel bijzonder eigenaardige tekens. Bij mijn weten uniek in hun soort. Een dubbel maalkruis en bovenin iets wat het meest weg heeft van een metselaars-huismerk. Met daarbij nog een letter C in natuursteen.
 
Door de schuine manier waarop de grijsgeglazuurde stenen ingemetseld zijn in de muur, ziet het er echt niet uit als middeleeuws, maar eerder als een 19e eeuwse poging om een muur een oude mysterieuze impressie te geven.  
 

foto: Rudi Vanderputte
brugge-mariastr-metselteken.jpg
Brugge: Mariastraat: voormalig Sint-Janshospitaal

foto: Rudi Vanderputte
brugge-mariastr-metselteken1a.jpg
Brugge: Mariastr: voormalig St.Janshospitaal detail

foto: Rudi Vanderputte
brugge-mariastr-metselteken1b.jpg
Brugge: Mariastr.: voormalig St. Jans hospitaal: detail

 
 
Muurteken in Brussel
 
In de muur van dit oude pand (het paleis van Cleve-Ravenstein) uit de late Middeleeuwen lijkt eveneens een muurteken aangebracht, dat gelukkig de diverse restauraties overleefd heeft. Het lijkt hier de vorm van een ING-rune te hebben.
 
Toch is het ook goed mogelijk dat dit stukje vroeger deel uitmaakte van een algehele muurdecoratie en dat dit stukje na alle restauraties alleen bewaard gebleven is. Zie ook foto's kasteel Cannenburgh te Vaassen (hierboven). 
 
Het muurteken is (op de foto beneden) te vinden in de 2e travee van links vlak boven de neus van de geparkeerde auto.
 
 

100_0033brussel_cleve-ravenstein.jpg
Brussel paleis Cleve-Ravenstein aan de voet van de Coudenberg

 
 
 
Dit als laatste overgebleven Brusselse aristocratische herenhuis (van de familie Cleve-Ravenstein) is gebouwd aan het eind van de XVe eeuw. Het is gebouwd in baksteen en zandsteen in Brabantse gotische stijl en was onderdeel van een groter geheel van gebouwen. 
Hieronder in detail het muurteken, dat mogelijk door restauraties gedeeltelijk is verminkt en mogelijk onderdeel was van een muurdecoratie van de totale muur in een ruitmotief. Door de restauraties kan dat grotendeels verloren zijn gegaan.

100_0032brussel-muurteken.jpg
Brussel: muurteken voormalig paleis Cleve-Ravenstein.

ingrune-teken.jpg
ingruneteken of 2 kruisen gestapeld?

Kasteel Rumbeke
 
Rumbeke (onder de rook van Roeselare in West Vlaanderen) is vooral bekend vanwege van het Kasteel van Rumbeke. Dit kasteel werd tussen 1520 en 1535 gebouwd. Het is een van de oudste kastelen in België en dateert uit de vroege Renaissance. Het kasteel werd grotendeels in baksteen opgetrokken, met hier en daar zandsteen. De peerspits werd later toegevoegd.
Op de buitenmuren zijn nog tal van metseltekens te vinden.

kasteel-rumbeke.jpg
Kasteel Rumbeke

Onder het maalkruis is hier een vuurslag-teken te vinden dat een band aangeeft met de hertogen van Bourgondië.
 

foto: Geert Hoornaert
rumbeke-vuurslag1.jpg
Kasteel Rumbeke: vuurslag en maalkruis

foto: Geert Hoornaert
rumbeke-vuurslag2.jpg
Kasteel Rumbeke: vuurslag en 'sleutel'-kruis

BACK

START

NEXT